પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન દર્શાવતો પ્રયોગ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $1$. ચોખ્ખા પાણીથી ભરેલું કાચનું બીકર લો. પાણીમાં થોડો સાબુ ઉમેરીને તેને હલાવો જેથી તે થોડું ડોળું થાય અને પ્રકાશના કિરણનો માર્ગ જોઈ શકાય.
$2$. લેસર પોઇન્ટરનો ઉપયોગ કરીને ડોળા પાણીમાંથી કિરણ પસાર કરો. પાણીની અંદર કિરણનો માર્ગ સ્પષ્ટ રીતે ચમકતો દેખાશે.
$3$. બીકરની નીચેથી કિરણને એવી રીતે આપાત કરો કે તે પાણીની ઉપરની સપાટી પર અથડાય. આ બિંદુએ,તેનું આંશિક પરાવર્તન (નીચે ટેબલ પર ટપકા તરીકે દેખાય છે) અને આંશિક વક્રીભવન (છત પર ટપકા તરીકે દેખાય છે) થાય છે,જે આકૃતિ $(a)$ માં દર્શાવેલ છે.
$4$. હવે,લેસર કિરણને બીકરની એક બાજુથી એવી રીતે દિશામાન કરો કે તે પાણીની ઉપરની સપાટી પર વધુ ત્રાંસું અથડાય,જે આકૃતિ $(b)$ માં દર્શાવેલ છે. લેસર કિરણના ખૂણાને ત્યાં સુધી ગોઠવો જ્યાં સુધી પાણીની સપાટી ઉપરનું વક્રીભવન સંપૂર્ણપણે અદૃશ્ય થઈ જાય અને કિરણ સંપૂર્ણપણે પાણીમાં પાછું પરાવર્તિત થાય. આ ઘટનાને પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન કહેવાય છે.
$5$. આ પાણીને લાંબી ટેસ્ટ ટ્યુબમાં રેડો અને આકૃતિ $(c)$ માં દર્શાવ્યા મુજબ ઉપરથી લેસર પ્રકાશ આપાત કરો. લેસર કિરણની દિશા એવી રીતે ગોઠવો કે તે જ્યારે પણ ટ્યુબની દીવાલ સાથે અથડાય ત્યારે તેનું પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થાય. આ ઓપ્ટિકલ ફાઇબરમાં વપરાતા સિદ્ધાંતને દર્શાવે છે.
નોંધ: લેસર કિરણમાં સીધું જોશો નહીં અને તેને કોઈના ચહેરા પર નિર્દેશિત કરવાનું ટાળો.

Explore More

Similar Questions

પ્રિઝમની અંદર પાયાને સમાંતર ગતિ કર્યા પછી પ્રકાશનું કિરણ કાટકોણ પ્રિઝમના કર્ણ પર આપાત થાય છે. જો $\mu$ એ પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક હોય, તો પાયાના ખૂણાનું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હશે જેના માટે પ્રકાશનું કર્ણ પરથી સંપૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થાય?

આયનોસ્ફિયર દ્વારા રેડિયો તરંગોના પરાવર્તનમાં સામેલ ઘટના કોના જેવી છે?

આયનોસ્ફિયર (આયનાવરણ) દ્વારા રેડિયો તરંગોના પરાવર્તનની ઘટના ..... જેવી છે.

પાણીમાં $\left(\mu = \frac{4}{3}\right)$ $12 \ m$ ની ઊંડાઈએ રહેલો ડ્રાઈવર આકાશને કેટલા અર્ધ-શિરોબિંદુ ખૂણા (semi-vertical angle) વાળા શંકુમાં જુએ છે?

$x$ અને $y$ પ્રવાહીમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઇ અનુક્રમે $3500 \, \mathring{A}$ અને $7000 \, \mathring{A}$ છે. તો $x$ નો $y$ ની સાપેક્ષે ક્રાંતિકોણ .......... $^o$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo